مکانیسم اثر اسید فولویک در افزایش مقاومت گیاهان به تنشهای محیطی
اسید فولویک یکی از مهمترین اجزای هیومیک اسیدهاست که به دلیل وزن مولکولی پایین و قابلیت جذب بالا، نقش بسیار مؤثری در بهبود رشد و افزایش مقاومت گیاهان در برابر تنشهای محیطی دارد. این ترکیب با تأثیرگذاری بر فرآیندهای فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه، توان سازگاری گیاه را در شرایط نامساعد بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
۱. مکانیسم فیزیولوژیک عمومی
یکی از مهمترین اثرات اسید فولویک، افزایش سطح هورمون ABA (اسید آبسزیک) در گیاه است. ABA هورمون کلیدی در پاسخ به تنشها محسوب میشود و نقش مهمی در تنظیم تعرق، بسته شدن روزنهها، تحریک تولید مواد تنظیمکننده اسمزی و فعالسازی مسیرهای دفاعی گیاه دارد. افزایش ABA پایه اصلی بسیاری از اثرات ضدتنشی اسید فولویک است.
۲. مکانیسم مقاومت به خشکی
۲-۱. افزایش ABA و بهبود مدیریت آب در گیاه
اسید فولویک با افزایش تولید ABA، مجموعهای از واکنشهای حفاظتی را فعال میکند:
- کاهش تعرق از طریق تنگ شدن روزنهها
- افزایش تجمع پرولین و سایر مواد تنظیمکننده اسمزی برای حفظ آب در سلولها
- تقویت رشد ریشه و افزایش جذب آب و عناصر غذایی در شرایط کمآبی
این فرآیندها باعث میشوند گیاه هم مصرف آب را کاهش دهد و هم توانایی جذب آب را افزایش دهد؛ در نتیجه تحمل گیاه در برابر خشکی بهطور قابلتوجهی افزایش مییابد.
۲-۲. افزایش فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی
اسید فولویک موجب افزایش فعالیت آنزیمهای مهمی مانند: SOD (سوپراکسید دیسموتاز) و CAT (کاتالاز) این آنزیمها رادیکالهای آزاد را خنثی کرده و:
- از آسیب اکسیداتیو به غشاهای سلولی جلوگیری میکنند،
- روند پیری و تخریب سلولی را به تأخیر میاندازند،
- و باعث میشوند فعالیتهای حیاتی گیاه در شرایط خشکی پایدارتر و طبیعیتر ادامه یابد.
۳. مکانیسم مقاومت به سرما
افزایش ABA در اثر مصرف اسید فولویک، تولید پرولین را نیز تحریک میکند. پرولین یکی از مهمترین ترکیبات تنظیمکننده اسمزی در تنش سرما است و نقشهای زیر را ایفا میکند:
- تثبیت ساختار پروتئینها و غشاهای سلولی
- کاهش نقطه انجماد سلولها
- محافظت از سلولها در برابر یخزدگی
به همین دلیل، اسید فولویک توان گیاه را برای تحمل دماهای پایین و یخبندان بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
۴. مکانیسم مقاومت به بیماریها
۴-۱. بهبود محیط میکروبی خاک
اسید فولویک با افزایش مواد آلی خاک:
- شرایط مناسب برای رشد میکروارگانیسمهای مفید ایجاد میکند،
- جمعیت میکروبی مفید را به جمعیت غالب تبدیل میکند،
- رشد عوامل بیماریزای مضر را مهار میکند.
بهبود کیفیت خاک و افزایش سلامت ریشهها باعث میشود گیاهان قویتر، سالمتر و مقاومتر در برابر بیماریها رشد کنند.
۴-۲. اثر مستقیم ضدقارچی
اسید فولویک دارای خاصیت مهارکنندگی قوی علیه قارچها است و میتواند بسیاری از بیماریهای قارچی را کنترل یا پیشگیری کند. این ویژگی، آن را به یک گزینه مؤثر در مدیریت بیماریهای خاکزاد تبدیل کرده است.
۴-۳. وجود ترکیبات فنولی و اسیدی فعال
ساختار اسید فولویک شامل گروههای: کربوکسیل، هیدروکسیل و ترکیبات فنولی و بنزوئیک اسیدی است که مشابه مواد فعال موجود در برخی قارچکشها و آفتکشهای فنولیک عمل کرده و اثر ضدبیماری طبیعی ایجاد میکنند.
جمعبندی
استفاده از محصولات باکیفیت حاوی اسید فولویک میتواند نقش مهمی در ارتقای سلامت و پایداری گیاهان داشته باشد. اسید فولویک هاردیلانگ شرکت کاوین بهدلیل خلوص بالا، قابلیت جذب سریع و دارا بودن گروههای فعال آلی، یکی از گزینههای مناسب برای بهبود مقاومت گیاهان در شرایط تنشزا است. این محصول با فراهمسازی اسید فولویک قابلدسترس برای گیاه، فرآیندهای ذکرشده را بهطور مؤثر تقویت کرده و به افزایش رشد، بهبود کیفیت محصول و پایداری گیاه در شرایط نامساعد کمک میکند.
گرد آوری شده: بخش فنی شرکت کاوین
